1- آذربايجان غربي با مركزيت اروميه با چهار كشور همسايه هم مرز است. بنابراين ارائه يك الگوي برتر در جوار اين چهار مرز مي‌تواند نقشي كاملاً ويژه در تحكيم مباني امنيتي كشورمان ايفا كند. اروميه همچنين مركز تلاقيِ متنوع‌ترين تركيبات قومي و مذهبي ايرانيان (آذري، كرد، آسوري، ارمني، سني و شيعي) است. ساكنان بومي اين شهر از ديرباز به ديگرپذيري و تسامح و تساهل مذهبي و قومي اشتهار داشته‌اند و به آن افتخار مي‌كردند. طي سالهاي اخير به دليل جابه‌جايي‌ها و نقل و انتقالات جمعيتي مرز «بومي» و «غيربومي» در اين شهر در هم ريخته شده است، بدون آنكه با تنش‌ زيادي همراه باشد. براي اينكه ديد روشني از اين بلوغ فرهنگي و سياسي به دست آوريم، كافي است آن را با كشورهاي همسايه مقايسه كنيم؛ هيچ يك از چهار كشور هم مرز با اروميه نتوانسته‌اند اين چنين تنوعات قومي و مذهبي را در يك تركيب فشرده و در يك قلمرو محدود جمع كنند. اين همان فرهنگ تساهل و تسامح ايراني است كه در سال‌هاي پس از دوم خرداد 76 با افزونه دموكراسي و ميزان بودن رأي ملت در انتخابات رقابتي و مشاركتي غناي بيشتري يافته است. استاني با اين ويژگي‌ها شايستگي آن را دارد تا به يكي از مراكز گفت‌وگوي بين تمدني و درون تمدني با كشورهاي همسايه تبديل شود.

2- ميزان مشاركت شهروندان آذري و كرد در انتخابات مجلس ششم در آذربايجان غربي 95/71 درصد واجدان شرايط (72/2 درصد بيش از ميانگين آراي هم‌ميهنان در سراسر كشور) بود كه در انـتـخابات مجلس هفتم به 35/42 درصد كاهش يافت. اين آرا نسبت به دوره قبـل 14/41 درصد (60/29 درصد واجدان شرايط) و در قياس با ميانگين آراي ملي نشاندهنده 74/8 درصد افت مشاركت است. علت اصلي اين كاهش، علاوه‌ بر دلسردي عمومي، ردصلاحيت بسياري از داوطلبان مورد نظر مردم به خصوص در مناطق كردنشين است، به‌گونه‌اي كه در تمام حوزه‌هاي انتخابيه استان آذربايجان غربي در انتخابات مجلس هفتم در مقايسه با انتخابات مجلس ششم (جمعاً 9 حوزه با 13 نماينده) افت آرا به شرح زير مشاهده مي‌شود.
مهاباد از 73/67 درصد واجدان شرايط در انتخابات مجلس ششم به 65/23 درصد در انتخابات مجلس هفتم،
بوكان از 10/81 به 97/38 درصد،
پيرانشهر و سردشت از 03/72 به 31 درصد،
خوي از 93/72 به01/41 درصد،
نقده و اشنويه از 44/83 به 52 درصد،
سلماس از 43/78 به 32/50 درصد،
‌مياندوآب، شاهيـن ‌دژ و تـكاب از 5/78 به 5/50 درصد،
اروميـه از 81/58 به 06/36 درصـد،
ماكو و چالدران از 38/88 به 45/66 درصد واجدان شرايط.

3- درصد آراي باطله واجدان شرايط در انتخابات اول اسفند در اين حوزه‌ها چنين است:
مهاباد 63/4 درصد، بوكان 34/3 درصد، پيرانشهر و سردشت 69/5 درصد، خوي 6/3 درصد، نقده و اشنويه 44/2 درصد، سلماس 69/2 درصد، مياندوآب، شاهين‌دژ و تكاب 56/1 درصد، اروميه 17/3 درصد و ماكو و چالدران 41/2درصد. به اين ترتيب افت مشاركت هم‌ميهنان ما در شهرهاي مذكور در انتخابات مجلس هفتم در مقايسه با انتخابات مجلس ششم عبارت است از:

مهاباد 92/71 درصد كاهش به نسبت آراي دوره قبل و 71/48 درصد كاهش به نسبت واجدان شرايط
بوكان 07/56 درصد كاهش به نسبت آراي دوره قبل و 47/45 درصد كاهش به نسبت واجدان شرايط
پيرانشهر و سردشت86/64 درصد ‌كاهش به نسبت ‌آراي دوره قبل ‌و 72/46 درصد‌ كاهش به نسبت ‌واجدان شرايط
خوي 71/48 درصد كاهش به نسبت آراي دوره قبل و 52/35 درصد كاهش به نسبت واجدان شرايط
نقده ‌و اشنويه 61/40 درصد كاهش به نسبت آراي دوره قبل و 88/33 درصد كاهش به نسبت واجدان شرايط
سلماس 27/39 درصد كاهش به نسبت آراي دوره قبل و 80/30 درصد كاهش به نسبت واجدان شرايط
مياندوآب، شاهين‌دژ و تكاب 66/37 درصد كاهش به نسبت آراي دوره قبل و 56/29 درصد كاهش به نسبت واجدان شرايط
اروميه 79/43 درصد كاهش به نسبت آراي دوره قبل و 92/25 درصد كاهش به نسبت واجدان شرايط
ماكو و چالدران 54/27 درصد ‌كاهش به نسبت آراي دوره قبل و 32/24 درصد ‌كاهش به نسبت واجدان شرايط

4- منـتـخبان اول انتـخابات هفتم مجلس در حوزه‌هاي اروميه،‌ پيرانشهر و مهاباد توانستند تنها 03/10، 83/10 و 10/11 درصد آراي واجدان شرايط را كسب كنند.

5- با توجه به نقش مهم مردم اين استان در نهضت‌هاي رهايي بخش ايرانيان براي كسب آزادي و عدالت به خصوص در نهضت مشروطيت، مي‌توان گفت دلسرد كردن مردم اين خطه چه آثار ناگواري براي استقلال و تماميت ارضي كشور برجا خواهد گذاشت. به سخن ديگر صرف‌نظر از آراي باطله در شهرهاي بزرگ و بدون توجه به ‌عملكرد غيرملي شوراي نگهبان در انتخابات در مناطق كردنشين كشور كه ميزان مشاركت را در شهرها و روستـاهاي كردنـشيـن از تـهران و تبريز نيز كمتر كرد (مثلاً در مريوان و مهاباد، 18 و 65/23 درصد واجدان شرايط رأي دادند كه شامل درصد قابل توجهي از آراي سفيد و باطله بود) با جرأت مي‌توان گفت 70 درصد هم‌ميهنان ما از قشرهاي گوناگون كه طالب مشاركت سياسي هستند و اصطلاحاً قشر متوسط شهري خوانده مي‌شوند و از آموزش و تحصيلات، دسترسي به اطلاعات، ارتباط وسيع، حداقل امكانات زندگي و ... برخوردارند، در انتخابات اول اسفند 82 شركت نكردند. اين در حالي است كه شرايط ملي و بين‌المللي، بيش از هميشه به وحدت، مشاركت، اميدواري و تلاش جمعي همه شهروندان نياز دارد.

وقايع اتفاقيه 4 خرداد 1383 خورشيدي - سيدمصطفي تاج‌زاده