تا اینجایش که گویا با یک انقلاب سروکار دارند. رهبران اپوزیسیون از زندان آزاد شده و رییس جمهور را به مذاکره دعوت کردند. رییس جمهور پاسخ مناسبی نداد. هواداران اپوزیسیون ساختمان حکومت را تسخیر کرده‌اند و برخی از وزیران را هم گروگان گرفته‌اند. از خود رییس جمهور نشانه‌ای نیست. شایعه بسیار است. گفته می‌شود که او از کشور فرار کرده و یا مخفی شده است. حتی گفته می‌شود که استعفا هم داده است، ولی هنوز آن را تأیید یا تکذیب نکرده اند. مهمتر آنکه دادگاه عالی به دعوای اصلی سیاسی، که بر سر نتیجه انتخابات مجلس بود، رسیدگی کرده و نتیجه اعلام شده را باطل دانسته است. انتخابات در 27 فوریه و دور دوم آن در 13 مارس برگزار شد، و هر دو بار با اعتراض مردم همراه شد. گفته می‌شد در انتخابات تقلب و رای‌سازی شده است. ناظران بین‌المللی هم انتخابات را سازگار با اصول دموکراسی نمی‌دانستند.

نظام سیاسی قرقیزستان جمهوری ریاستی است. رییس جمهور رییس دولت و رییس قوه اجرایی است و برای پنج سال از سوی مردم برگزیده می‌شود. وزیران را او تعیین می‌کند که با مدیریت نخست‌وزیر کارهای اجرایی کشور را پیش می‌برند. قوه قانونگذار از دو مجلس تشکیل شده است.

از قدیم هم گفته‌اند: او اولماسین بو اولسون. می‌خواستم ترجمه‌اش را ننویسم. مانند الپر که عربی می‌نویسد بدون ترجمه فارسی، و من نمی‌فهمم چه نوشته است. اما خوب نیست، من می‌نویسم شاید الپر هم بپذیرد که عربی تنها ننویسد. او اولماسین بو اولسون، یعنی اگر آنگونه نشود اینگونه می‌شود. ترجمه بهترش این است که اصلاحات اولماسین، انقلاب اولسون. و آن را هم خود رییس جمهور پیش از استعفا و فرار تعیین می‌کند. البته ما همه چیزمان قروقاطی است. در کشور ما ولی فقیه تعیین می‌کند که او اولماسین بو اولسون. ولی فقیه هم چون عربی ساختگی است، و ترجمه فارسی ندارد، و عرب‌زبان‌های ما هم نمی‌فهمند که چیست، گفته می‌شود او اولماسین و رییس جمهور اولسون. خود آقا هم پایش را توی یک کفش کرده که اصلاحات اولماسین قرقیزستان اولسون. تا اینجایش که قرقیزستان هم بد نیست، تا ببینیم دنباله‌اش چه می‌شود.

پ.ن 1:

مجلس پیش از انتخابات رسمی اعلام شده و در یک جلسه فوق‌العاده رییس جمهور موقت را برگزیده است که از نمایندگان پیشین اپوزیسیون است. یکی از سخنگویان اپوزیسیون گفته است در پاییز آینده انتخابات مجلس برگزار خواهد شد.

پ.ن 2:

در روز جمعه هم هنوز حکومت موقتی که مجلس برگماشته است در برپایی نظم و امنیت در پایتخت مشکل دارد. در نخستین شب پس از فرار رییس جمهور غارتگری و دستبرد به فروشگاه‌ها وجود داشته است. گویا چند نفر هم کشته شده‌اند. نشانه‌های ناآمادگی اپوزیسیون و غافلگیری حکومت‌های کهنه و نو تنها این نیست. چگونگی ساختار قدرت و نیز چگونگی رابطه حکومت تازه با شورشیان و نیز چگونگی رویارویی آن با غارتگران هنوز روشن نیست. رابطه قاعده‌های انقلابی و قانون‌های کشوری هم هنوز روشن نیست. حکومت تازه هنوز در آن باره چیزی نگفته است. رییس جمهور موقت چهار وزیر و دادستان کل را معرفی کرده و گفته است تابستان امسال انتخابات ریاست جمهوری برگزار خواهد شد. یکی از وزیران تازه مردم را به دفاع از خود سازمانیافته در برابر غارتگران فراخوانده است، یعنی پلیس حکومتی ناتوان است و وزیر ناچار به ساختارهای انقلابی روی آورده است. چگونگی آغاز خشونت هنوز روشن نیست. گفته می‌شود به خشونت کشیده شدن تظاهرات مسالمت‌آمیز روز پنج شنبه زیر سر نیروهای امنیتی حکومتی بود است، و پس از حمله آنها مردم نیز تصمیم به مقاومت گرفته‌اند و درگیر شده‌اند و ساختمان حکومتی را نیز تسخیر کرده‌اند.
روسیه و آمریکا هر دو در قرقیزستان پایگاه نظامی دارند و هر دو از برپایی هر چه زودتر نظم در کشور دفاع کرده‌اند. رییس جمهور و وزیران موقت اگرچه در اپوزیسیون بوده‌اند اما از آشنایان دیرین روس‌ها هستند و همواره هم در ساختار قدرت بوده‌اند. گویا برای همین است که روس‌ها با آرامش شورش مردم را همراهی می‌کنند. آمریکایی‌ها هم بر انتخابات در آینده نزدیک تاکید کرده و نشانه‌ای از نگرانی نشان نداده‌اند. نشانه‌های غافلگیری دیپلماسی جهانی هم کم نیست.

پ.ن 3:

تا واپسین ساعت‌های شنبه حکومت تازه می‌گوید کشور را در کنترل دارد و بر اوضاع مسلط است. چنانچه اوضاع همینگونه بماند که حکومت تازه می‌گوید انقلابی در کار نخواهد بود و تنها با یک تغییر نسل در میان فرمانروایان سروکار دارند. رییس جمهور فراری از سال 1990 تا دو روز پیش حکومت می‌کرده است. دادگاه عالی رییس جمهور فراری را خلع کرده و رییس دادگاه گفته است که او به شیوه‌ای شرم‌آور از کشور گریخته است. مجلس روز 26 ژوئن امسال را برای انتخاب رييس جمهور تعيين کرده است. چگونگی انتخابات مجلس هنوز روشن نيست.
شب گذشته هم غارت مغازه‌ها و ساختمان‌های دولتی رویداده اما کمتر از شب پیش از آن بوده است و حکومت تازه بیش از 100 نفر را دستگیر کرده است. یک مقام رسمی قرقیز گفته است محل سخنرانی رییس جمهور موقت را تغییر داده‌اند چون اطلاعاتی در مورد تلاش برای کشتن وی دريافت شده بوده است. نشانه‌هایی از گردآمدن هواداران رییس‌جمهور فراری در شهرستان‌ها دیده شده است که گفته می‌شود در تدارک هجوم به پایتخت هستند. با همه اینها از ممنوعیت آمدوشد شبانه خبری نیست و امروز بازارهای سنتی به خوبی به کار پرداخته‌اند.

پ.ن 4:

تا پایان روز یک‌شنبه نیز هنوز ناآرامی در خیابان‌های پایتخت ادامه داشته و گویا کشته هم داشته است. گروه‌های داوطلب مردمی اما همراه با پلیس حکومتی به برقرای نظم و بازگشت آرامش کمک می‌کنند. نهاد برگزاری انتخابات مجلس به سود انتخابات برگزار شده نظر داد و بحران سیاسی تازه‌ای پدید آمد. اکنون نمایندگان دو دوره مجلس با هم رقابت می‌کنند. آنها برای یافتن راه حل دشواری‌ها با هم دیدار داشته‌اند. اختلاف نظر میان نمایندگان و نیز میان فرمانروایان تازه وجود دارد. سازمان امنيت و همکاری اروپا می‌خواهد کمک بکند و کارشناس حقوقی به قرقیزستان خواهد فرستاد.

پ.ن 5:

روز دوشنبه رقابت مجلس‌های پیش و پس از انتخابات به سود مجلس پس از انتخابات کنار گذاشته شد و آن هم به گونه‌ای که این مجلس حکومتی را پذیرفت که از سوی مجلس پیشین برگمارده شده بود. اکنون مجلسی هست که اعتراض به انتخابات آن ناآرامی‌ها را پدید آورده بود و نمایندگانی که گفته می‌شد با رای سازی و کنار گذاشتن رقیبان به مجلس راه یافته بودند، اما رییس جمهور پیشین به روسیه پناهنده شده است و مخالفان او به حکومت رسیده‌اند. کنار رفتن رقابت مجلس پیشین و کنونی بحران سیاسی را پایان نداده است. مجلس پیشین تاریخ انتخابات ریاست جمهوری را هم تعیین کرده بود، رییس مجلس کنونی گفته است که براساس قانون اساسی بدون کناره‌گیری رییس جمهور فراری نمی‌توان انتخابات را برگزار کرد. رییس جمهور فراری کناره‌گیری نکرده است و شورشیان را مشتی دزد و تبهکار نامیده که می‌خواهند به قدرت نیز دست یابند، او یکی از حاکمان کنونی را سال‌ها به جرم دستکاری در سندهای دولتی زندانی کرده بوده است ولی گویا گونه‌ای جنگ قدرت بوده است تا جرم شایسته سال‌ها زندان.

پ.ن 6:

روز سه‌شنبه نشانه‌هایی از آرامش و صبر و انتظار دیده شده است. نخبگان کهنه‌کار و حکومت تازه در جستجوی سازشند. حکومت و مجلس گام‌هایی برای شناسایی همدیگر برداشته‌اند. بیشتر نمایندگان از هواداران رییس جمهور فراری هستند و او خود پذیرفته که خطاهایی داشته و از امکان کناره‌گیری سخن گفته است، به شرطی که مصونیت برابر با قانون به او داده شود. وی پیش از این کناره‌گیری را رد می‌کرد. او که رییس مجلس را رهبر قانونی دانسته اگرهمچنان رییس جمهور می‌ماند اکتبر امسال دوره ریاست جمهوری‌اش به پایان می‌رسید. رییس جمهور موقت، در گفتگو با مردم سرخورده، انتخابات دگرباره مجلس را رد کرده اما از امکان رای‌گیری دگرباره در برخی از حوزه‌های انتخاباتی سخن گفته است. به گفته او یورش مردم به مجلس برنامه‌ریزی شده نبوده است.

پ.ن 7:

تا یک هفته پیش شاید ما هم مانند بسیاری از مردمان از قرقیزستان تنها نامی شنیده بودیم، اما اکنون از پی شورش مردم می‌دانیم که قرقیزستان از جمهوری‌های اتحاد شوروی در آسیای مرکزی است و در سال 1990 بدنبال برچیدن شدن اتحاد جماهیر شوروی استقلال می‌یابد. قانون اساسی سال 1993 با شناسایی حقوق شهروندان و بر پایه تقسیم قوای دولت نوشته شده است با اختیارات گسترده برای رییس دولت که رییس حکومت هم هست. در سالهای 1996 و 1998 تغییرهایی در قانون اساسی می‌دهند که قدرت رییس دولت را به زیان مجلس می‌افزاید و دولتی اقتدارگرا پدید می‌آید. رفراندوم سال 2003 هم در همان روند بوده است. رییس جمهور می‌تواند مجلس را منحل بکند. وزیران، نخست‌وزیر، قاضی‌های دیوان عالی دادگستری و استاندار‌ها را او تعیین می‌کند. دستگاه قانونگذار دو مجلسی پس از انتخابات 2005 یک مجلسی می‌شود و آنرا تغییر قانون در سال 2003 پیش‌بینی کرده است. نخستین انتخابات آزاد مجلس در تاریخ قرقیزستان به سال 1995 بوده است. در انتخابات دوم به سال 2000 دستکاری در انتخابات چشمگیر بوده است. رییس جمهور فراری در نظام شوری و در سال 1990رییس دولت قرقیزستان ‌شده و نخستین بار در سال 1995 با انتخاباتی آزاد از سوی مردم برگزیده می‌شود. اگرچه قانون اساسی تنها دو دوره ریاست جمهوری برای هر کس را پیش‌بینی کرده است، در سال 1998 دادگاه قانون اساسی به او اجازه می‌دهد که در سال 2000 بار دیگر نامزد ریاست جمهوری شود، و چنین هم می‌شود و او در سال 2000 بار دیگر رییس جمهور می‌شود تا روز فرارش فرارسد. و یک هفته پس از فرار او آرامش به قرقیزستان بازگشته است و مبارزه برای قدرت میان حاکمان تازه با همدیگر و نیز با هواداران رییس جمهور فراری درگفته است. او سفير آمريکا در قرفیزستان را متهم می کند که نقشه جنبش ضد دولتی در اين کشور را تدوين کرده و به گفته او «دقيقا يک هفته قبل از وقوع اين حوادث در شبکه جهانی اينترنت نقشه اين انقلاب منتشر شده بود». مردم کار خود را به شادی بهار "انقلاب لاله‌ای" می‌نامند و در بازارهای مالی از کودتا سخن می‌رود. اقتصاد قرقیزستان به دستان خانواده رییس جمهوری فراری اداره می‌شود که بسیار ثروتمند شده‌اند. یکی از آنها داماد رییس‌جمهور فراری است که بازار نفت و ودکا و رسانه‌ها در دستان اوست. نامگذاری‌ها خود نشانه‌ای از مبارزه است.

از شورش مردم دو چهره قدرتمند پدید آمده که یکی از سوی مجلس رییس جمهور موقت شده است و دیگری زندانی آزاد شده ای است که پس از آزادی رییس دستگاه‌های امنیتی شد و به گفته خودش در سه روز آرامش را به کشور باز گرداند و ارتش و پلیس را بار دیگر به سامان رساند. او روز چهارشنبه از ریاست دستگاه امنیتی کناره‌گیری کرد و مجلس هم آن را پذیرفت. وی که خود را برای انتخابات ریاست جمهوری آماده می‌کند نیازمند برداشته شدن محرومیت اجتماعی برآمده از سالهای زندان است و مجلس نیز از دادگستری خواسته است که زندان و محرومیت اجتماعی او را لغو کند. گفته می‌شود زندانی کردن او بگونه‌ای پرونده‌سازی سیاسی بوده است پس بایستی محرومیت او برداشته شود. او پنج سال را در زندان گذرانده و دو سال از زندانش مانده بود که به دست شورشیان آزاد شد و با برگرداندن آرامش قدرتنمایی چشمگیری کرد و گفته است که آماده بازگشت به زندان است اگر دادگستری زندان و محرومیت او را لغو نکند. رییس دولت موقت هم گفته است که در انتخابات نامزد ریاست جمهوری خواهد شد. و بدینگونه مبارزه قدرت میان آن دو آغاز شده است و در رقابت با هم در بسیاری نیازهای سیاسی موضع‌های متفاوت رقیبانه می‌گیرند. پایه قدرت رییس دولت موقت در جنوب کشور است که مردم آن در سنجش با شمال از رفاه و دارایی کمتری برخوردارند و شورشگران از میان آنها برآمده‌اند و پایه قدرت رقیب او در شمال کشور است. شاید بتوانند قدرت را در ریاست جمهوری و نخست‌وزیری میان خود تقسیم کنند، در جنگ قدرتی که از پس شورشی با 4 کشته و 425 زخمی تازه آغاز گشته است.