مصاحبه با جراح اعصاب مجيد سميعي در باره شکست عمل جداسازی دو قلو های بهم جسبيده، لاله و لادن و شجاعت نادرست پزشکان
سميعی 66 ساله، رييس موسسه بین المللی دانش اعصاب در شهر هانوور و رييس افتخاری فدراسيون جهاني انجمن های تخصصي جراحی است.
اشپيگل: خواهران دوقلو لاله و لادن روز سه شنبه گذشته، به هنگام کوشش برای جداسازی درگذشتند. شکست را می شد پيش بينی کرد؟
سميعی: من پانزده سال پیش آنها را با دقت معاينه و بررسی کرده بودم. پس از ارزيابي همه آن ها به اين نتيجه رسيدم که جداسازی ناممکن است.
اشپيگل: آیا در اين فاصله زماني، پیشرفت هايی در پزشکي پديدار شد که شما را به ممکن بودن آن متقاعد سازد؟
سميعی: نه خير. در سالهای گذشته بهتر دیديم که به هنگام جایگزينی جريان وريدی مرکزی مغز، مانند وضعیت دوقلو ها، چه دشواری های بزرگي وجود دارد. آزموده های انباشته ما در هزاران عمل مغز ديگر، نشان مي دهد که عمل شدني نبود. برای من بخت زنده ماندن آن دو خواهر برابر با صفر بود. من هيچ امیدی به زنده ماندنشان پس از عمل نداشتم.
اشپيگل: آیا عمل جراحي نوعي کمک به مرگ فعالانه بود؟
سميعی: من مایل نيستم بعدهای اخلاق شناسانه ي عمل را تفسير بکنم. هر جراح و هر پزشکي باید خود پاسخگوی کارش باشد.
اشپيگل: ريیس عمل در سنگاپور گفت که او دلش نیامد آرزوی بزرگ آن دو خواهر را رد بکند. برای شما اين کار در پانزده سال پيش تا چه اندازه دشوار بود؟
سميعی: بسيار ناراحت کننده بود. من کسي هستم که دوست دارد در دشوارترين وضعيت ها هم راهی بيابد. دو خواهر نمي خواستند تصميم مرا به پذيرند. اما من آنها را قانع کردم. بالاخره دست برداشتند.
اشپيگل: فکر می کنید آنها مي دانستند، بختشان تا چه حد کم بود؟
سميعی: مي توانم گمان کنم که آنها ديگر مایل نبودند وضعيت را تحمل کنند. آنها آماده بودند راه جدايي را در پيش گيرند و برای آن هم بميرند.
اشپيگل: پزشکان تا چه حد مي توانند به خواست های بيماران خود تن بدهند؟
سميعی: اگر عملي هيچ چشم انداز پيروزی نداشته باشد، من آن را آغاز نمي کنم. با بخت بيست درصد و بيشتر وضع ديگری پيش مي آيد، پيش از هر چيز، وقتي که بيمار مي گويد خودش را خواهد کشت اگر مانند گذشته مجبور به ادامه زندگي باشد.
اشپيگل: در گذشته دو قلوهای چسبيده جاذبه های بازارمکاره ها بودند. امروزه جداسازی آنها هياهوی رسانه ای در سرتاسر جهان برپا می دارد. آیا پزشکي به راه خطرناکی نيافتاده است؟
سميعی: من به شدت نگرانم. عمل در سنگاپور مرا بسیار به تشويش انداخت. در چنين موردهايي، پزشکي بایستي بکوشد افکار عمومی را تا آنجا که ممکن است، دور نگهدارد.
اشپيگل: پیش از عمل، یک عمل مجازی کامپيوتری نوآورانه برنامه ريزی شد. تيم پزشکي جداسازی را چندين بار به تمامي در کامپيوتر انجام داد. آيا جراحان اعصاب پس از عمل های مجازی بسيار به خود مطمئن شده بودند؟
سميعی: هم اکنون کامپيوتری وجود ندارد که بتوان چنين عمل مغزی را با همه ريزه کاري هايش در آن انجام داد. اگر پزشکان تنها به دليل انجام مجازی آن در کامپيوتر عمل را شدني دانسته اند، پس با پيش شرط های نادرستي کار کرده اند.
اشپيگل: شگفت انگيز است که تيم عمل در سنگاپور حتي پهنای استخوان جمجه را هم نادرست تخمين زده است.
سميعی: من هم بسیار شگفتزده شدم. امروزه می توانیم پهنای استخوان جمجمه را پيش از عمل با دقت یک دهم میلی متر تعیین کنيم.
اشپيگل: دو خواهر مردند، چون پس از جداسازی مغزها، خونريزی پایان نیافت. مغزهای آنها خیلی بيش از آن چه که گمان می رفت، با هم پيوند يافته بود. چرا پزشکان غافلگير شدند؟
سميعی: این که گفته می شود، پیش از عمل در کامپيوتر به تمامي اجرا شده است، و از سوی ديگر از چنين پيچيدگي غافلگير می شوند، در واقع متناقض است. با فهم معمولي نمي توان آن را توضيح داد.
اشپيگل: حتی با بهترين روش های تصويری یک نا اطميناني در باره رابطه های کالبدشناسانه واقعي باقی می ماند. آیا عمل کنندگان به فاصله میان واقعيت و تصویر کم بها داده اند؟
سميعی: دستکم نتيجه ديگر گرفتن دشوار است.
اشپيگل: هستند کساني که گواهي شجاعت به پزشکان سنگاپوری می دهند. ديگران آنها را به گستاخي متهم مي کنند. شما این عمل را کجا جای مي دهيد؟
سميعی: از نگاه من، اینکه کسی خود را شخصا در وضعيت خطرناک بگذارد، نیاز به شجاعت دارد. ديگران را به خطر انداختن شجاعت نيست.
اشپيگل: آيا این نخستين و آخرين کوشش برای جداسازی دوقلوهای بزرگسالی است که از ناحیه سر به هم چسبيده اند؟
سميعی:این نادرست خواهد بود. نمي توان برای خطايي که ديگران کرده اند موضوعي را کنار گذاشت. من شخصا مي توانم هر مورد نو را همين فردا به تمامي تحليل بکنم. و من عمل خواهم کرد، اگر باور داشته باشم دوقلوهايي که پيش من هستند، بختي برای ماندن دارند.
مجله اشپیگل – شماره 29 - 14/07/2003
25 تير 82