۲۲ مرداد ۱۳۸۵

زخم‌خورده و معصوم

گونتر گراس نویسنده نامدار آلمانی و برنده جایزه نوبل گفته است که عضو سازمان مسلح اس اس در زمان هیتلر بوده است.
پس از پایان جنگ جهانی دوم دادگاه نورنبرگ برای محاکمه جنایتکاران نازی تشکیل شد و در آن دادگاه سازمان مسلح اس اس یک سازمان جنایتکارانه طبقه‌بندی شد.

شاملو سروده است:

اندیشیدن
در سکوت.

آن که می‌اندیشد
بناچار دم فرو می‌بندد
اما آنگاه که زمانه
زخم‌خورده و معصوم
به شهادتش طلبد
به هزار زبان سخن خواهد گفت.

گراس هم از آن هزار زبانان بوده است و یک بار دیگر به شهادت برخاسته است. او گفته است در پانزده سالگی داوطلب رفتن به نیروی دریایی شده بوده اما دیگر کسی را نمی‌پذیرفته‌اند. در هفده سالگی او را فراخوانده و به سازمان مسلح اس اس می‌فرستند. و این بخش از گفته‌های او تازه است.

در همین یک روز نخست روشنفکران آلمان دوپاره شده‌اند. داوری‌ها از تردید در جایزه نوبل گراس تا پشتیبانی از او، و اینکه در آن زمان نیمچه بچه‌ای بیش نبوده، کشیده شده است. مارسل رایش رانیکی منتقد ادبی نامدار، جنجالی و همراه ادبی سالیان سال گونتر گراس از اظهار نظر خودداری کرده و گفته است که موظف به اظهار نظر نیست.

هضم آنچه گونتر گراس، برنده جایزه نوبل در ادبیات، گفته است آسان نیست. به شاملو پناه می‌برم:

آه
کاش هنوز
به بیخبری
قطره‌ئی بودم پاک
از نمباری
به کوهپایه‌ئی
نه در این اقیانوس کشاکش بیداد
سرگشته موج بی‌مایه‌ئی.

پ.ن:

براستی هم گفتگویی گسترده در آلمان و دیگر کشورها در گرفته است. اما روشن شده است که آنچه گراس گفته، و کتابی هم در آن باره نوشته و بزودی منتشر می‌شود، تازه نیست. زندانبانانش از آن خبر داشته‌اند و سندی با اثر انگشت خود گراس در دست است که آنجا آنچه را که تازه می‌نماید نوشته است و در اسناد دیگر زمان جنگ هم ثبت بوده است که در دست است.