83 رای مثبت و تنها سه رای منفی نمایندگان مجلس فلسطین به کابینه وحدت ملی فلسطینیها، با وزیرانی از حماس، الفتح و چندین شخصیت ناوابسته به آن دو گروه، شاید آغازی باشد برای پایان برادرکشی میان فلسطینیها. 41 نماینده در زندانهای اسراییل بوده و در رای گیری شرکت نداشتند. پیش از انتخابات دوره کنونی مجلس فلسطین، دولت خودمختار فلسطین نمونهای از دموکراسی در میان دولتها و کشورهای عربی دانسته میشد. نتیجه یک انتخابات دموکراتیک اما به پیروزی چشمگیر حماس انجامید که در روند دموکراسی دولت ساز فلسطینیها مشارکت نمیکرد چون هسته مرکزی آن همواره پذیرش دو دولت در فلسطین بوده است، و این یعنی به رسمیت شناختن دولت اسراییل از سوی فلسطینیهایی که خواهان داشتن دولتی برای خود هستند. ورق برگشت. کار دموکراسی نمونهوار در میان دولتها و کشورهای عربی به برادرکشی کشید. آنچه که با شیوه زندگانی و نیز شیوه کشورداری دموکراتیک بیگانه است.
اسراییل دولتی مانند دیگر دولتها نیست و شاید برای آن است که فهم آن دشوار و چگونگی رفتار با آن نیز دشوارتر از رفتار با دولتهای دیگر بوده است. تشکیل آن به اراده آزاد و دموکراتیک جامعه جهانی برمیگردد که نظم کنونی جهان را نیز مدیون اندیشه و کردار آن هستیم. دولت اسراییل، دولتی که در جغرافیایی با خطکشیهای دیکتهای مستعمرهداران، با اراده آزاد و دموکراتیک جامعه جهانی به وجود آمد و با اشغالگری استخوانی دیگر لای همه زخمهای مردمان خاورمیانه گذاشت، و برای مردمان فلسطین راهی جز مقاومت نماند.
فتح جنبشی برای رهایی فلسطین است که از سال 1958 آغاز شده و به هنگام تشکیل سازمان آزادیبخش فلسطین در سال 1964 نیروی اصلی و برجسته آن بوده است. به هنگام تشکیل دولت خودمختار فلسطین در سالهای پایانی سده بیستم میلادی و پس از آن تا انتخابات دوره کنونی مجلس فلسطین نیز فتح نیروی برجسته در دستگاه دولت و حکومت فلسطین بوده است. در انتخابات گذشته مجلس نمایندگان فلسطین اما فتح اکثریت پارلمانی را به حماس باخت و بدون مقاومت به نتیجه انتخابات گردن گذاشته حکومت را به حماس واگذار کرد. فتح و سازمان آزادیبخش فلسطین دولت اسراییل را به رسمت شناختهاند و با اسراییل گفتگوهای دو جانبه و چند جانبه و بینالمللی هم داشته و از سوی مردم فلسطین و به نمایندگی آنها، بر پایه حقوق بینالملل، پیمانهایی نیز با دولت اسراییل بستهاند. در کابینهای که امروز با اکثریتی فراگیر در مجلس فلسطین روی کار آمد فتح شش وزیر خواهد داشت.
حماس جنبشی برای مقاومت اسلامی است که از سال 1987 آغاز شد. تا تشکیل حماس جنبش مقاومت فلسطین بیشتر بر ملیگرایی عربی-فلسطینی استوار بود. با حماس اسلامیگری نیز به آن افزوده شد. رابطه فتح و حماس در آغاز بسیار خوب بود. هر چه بیشتر فتح از یک جنبش مبارزاتی به سوی سازمان دولتمداری پیش میرفت و به هنجارها و قاعدههای آن نیز گردن میگذاشت، رابطهاش با حماس سردتر میشد تا اینکه به جدایی آنها انجامید. حماس نه تنها در روند تشکیل دولت خودمختار فلسطین شرکت نمیکرد بلکه از به شکست کشاندن تلاشهای آشتیجویانه با اسراییل نیز فروگذاری نداشت. چنین بود تا هنگامی که حماس تصمیم به شرکت در انتخابات پارلمانی گرفت. سازش ناپذیری دولت اسراییل در برابر فلسطینیان، فرسودگی نیروی فتح در سالهای دراز دولتمداری در سرزمینی کماکان اشغال شده، آبروی مبارزاتی حماس در برابر اشغالگران کماکان سرسخت و ناسازگار همراه با خدمتگزاری اجتماعی نیروهای حماس به مردمان نیازمند، با شوق دگرگونی در میان مردمان فلسطین در هم آمیخت و حماس را برنده انتخابات مجلس کرد.
با پیروزی انتخاباتی حماس، راهی که فتح و سازمان آزادیبخش فلسطین آگاهانه و با برنامه پیموده بودند، تا از جنبش مبارزاتی رهاییبخش به سازمانی دولتمدار فرارویند، بر روی حماس نیز گشوده شد بدون آنکه آمادگی آن را داشته باشد. پیامدهای پرهیز از مشارکت آگانه در روند دولت سازی دموکراتیک در فلسطین بر حماس پیروزمند در انتخابات آوار شد. پیروزی که خود برآمده از همان روند بود که حماس از مشارکت آگاهانه در آن پرهیز داشت. حماس در روندی دموکراتیک حکومت فلسطین را در دست گرفت بدون آنکه پیشاپیش با دیگر دستاوردها یا پیامدهای ناگزیر آن کلنجار کرده باشد. دولت خودمختار فلسطین که حماس کابینه وزیران تازهای برای آن تعیین میکرد، و امور حکومتی را در دست میگرفت، اسراییل را به رسمیت شناخته بود و در گفتگو با دولت اسراییل در جستجوی کشور مستقل فلسطینی و دولت مستقل آن بود. پیمانهای بسته شده با اسراییل بر پایه حقوق بینالملل بوده و برای حکومت تازه نیز معتبر میبود. انتخابات مجلس برای انحلال دولت خودمختار فلسطین نبود و تنها جابهجایی قدرت در میان بازیگران سیاسی فلسطینی میتوانست باشد. و حماس ندانسته بود که فرق است میان جنبش مبارزاتی یا سازمان خدمات اجتماعی با فرمانروایی یا دولتمداری به نمایندگی مردم برای مدتی معلوم و محدود. حماس حکومت را به شیوهای دموکراتیک در دست گرفت. اما در زمان حکومت حماس کار فلسطینیها به جنگ داخلی و برادرکشی کشید و بیش از 140 تن در آن جان باختند. با میانجیگری عربستان امکان آشتی فراهم آمد. دولت وحدت ملی فلسطینیها که امروز برگزیده شد برآمده از آن آشتی است و در آن حماس 12 وزیر خواهد داشت. نخستوزیر هم اسماعیل هنیه از حماس خواهد بود. هنیه نخستوزیر کابینه پیشین نیز بود که نتوانست پشتیبانی دولتهای غربی را به دست آورد و با بایکوت مالی و سیاسی آنها رویارو شد.
هفت وزراتخانه را شخصیتهای شناخته شده اما ناوابسته به حماس یا فتح اداره خواهند کرد و در میان آنها وزارتخانههای کشور، دارایی و امور خارجی نیز هست. اگرچه ناوابستگی وزیران این سه وزارتخانه مهم به دو اردوگاه درگیر قدرت به استقلال شخصیتی گردانندگان آنها نیز وابسته خواهد بود، اما در کنار آن بایستی واقعیتی دیگر نیز دیده شود که میتواند در تعیین سرنوشت دولت وحدت ملی فلسطینیها تعیین کننده باشد. برای نخستین بار حماس پذیرفته است که رییس جمهور دولت خودمختار فلسطین یگانه دارنده حق گفتگو برای پایان دادن به درگیریها با دولت اسراییل باشد. و این تقسیم کاری است که در روند دولت سازی دولت خودمختار فلسطین تاکنون چندان آشکار نبود. نبود آن تقسیم کار روشن اگرچه پیش از پیروزی حماس چندان چشمگیر نبود اما با پیروزی پارلمانی حماس بر دشواریها افزوده بود. رییس جمهور دولت خودمختار فلسطین را مردم فلسطین در انتخاباتی جداگانه برمیگزینند. محمود عباس رییس جمهور کنونی، رهبر جنبش آزادیبخش فلسطین، از مبارزان نخستین، از پایهگذاران دولت خودمختار فلسطین و یکی از پایههای همیشگی در گفتگوهای آشتی با اسراییلیها و صلح با دولت اسراییل بوده است. هم تشکیل دولت وحدت ملی، هم آن پیشرفت در تقسیم کار در روند دولت سازی فلسطینیها و هم توان و تجربه و جایگاه محمود عباس امید آفرین است. امیدی که یک بار دیگر سرنوشتی جز چشم دوختن به واکنش دیگر بازیگران فاجعه دردناک فلسطینیها نمیتواند داشته باشد. فاجعه فلسطین تنها نمودی منطقهای داشته است و از همان آغاز خود جهانی بوده است.
---
پ.ن:
نروژ حکومت جدید فلسطین را به رسمیت شناخت.
وزیر خارجه مصر از جامعه جهانی خواست به بایکوت دولت فلسطین پایان دهد.
وزیر خارجه جدید فلسطین دولت اسراییل را به همکاری فراخواند. او گفت انتظار ندارد حکومت وحدت ملی فلسطین از سوی اسراییل به رسمیت شناخته شود و خواهان برچیده شدن بایکوت و آزادی مالیاتهای فلسطینیهاست. دولت اسراییل پس از تحریم حکومت حماس از پرداختن مالیاتهای فلسطینیها به دولت فلسطین خودداری میکرد.
کابینه اسراییل، در نخستین واکنش، همکاری با حکومت جدید فلسطین را رد کرد. به گفته نخستوزیر اسراییل هنوز دولت اسراییل به رسمیت شناخته نشده و به کارگیری خشونت رد نشده است. نخستوزیر اسراییل به گفتگو با محمود عباس ادامه خواهد داد اما همکاری با او محدود خواهد بود.
محمود عباس گفته است بایستی در جستجوی راهی برای صلح بود.
كابينهي جديد فلسطين : دولت فلسطين از منافع ملي برجستهي مردم فلسطين و حقوق آن بر اساس احترام به قطعنامههاي بينالمللي و توافقنامههاي امضا شده با سازمان آزادي بخش فلسطين حفاظت ميكند.
مصطفي برغوثي، وزير كابينه فلسطين و يك عضو مستقل دولت: هدف اصلي ائتلاف برقراري كشور فلسطين در سرزمينهاي اشغال شده توسط اسراييل در جنگ خاورميانه سال 1967 است.
دولت به توافقهاي بينالمللي پيشين احترام ميگذارد و خواستار انجام گفتوگوهاي صلح توسط محمود عباس رييس تشكيلات خودگردان فلسطين و جنبش فتح است.
واكنشها به معرفي كابينهي جديد فلسطين:
«واشنگتن متعهد شده تا با عباس همكاري كند»
هنيه گفت: دولت جديد حمايت اعراب را به دست آورده است؛ درحالي كه اتحاديه اروپا نيز نسبت به آن ابراز همدلي و تفاهم كرده است.
احمد زيدآبادی: در دولت آقای هنیه چهره هایی مانند مصطفی برغوثی، سلام فیاض، زیاد ابوعمرو و هانی القواسمی حضور دارند که اسراییل به سختی می تواند شریکی معتدل تر و منطقی تر از آنها در بین فلسطینی ها برای خود پیدا کند.
اتحاديه اروپا با صدور بيانيه ای از تشکيل دولت وحدت ملی فلسطينی استقبال کرده است. سخنگوی وزارت خارجه آمريکا گفته است آمریکا به همکاری خود با محمود عباس رئيس تشکيلات خودگردان فلسطين ادامه خواهد داد، و بقيه تماس ها با حکومت فلسطينی ها بطور موردی بررسی می شود. نروژ اعلام کرد تحريم های خود را لغو می کند.
اولين جلسه دولت وحدت ملی فلسطينی در نوار غزه تشکيل شده است
مصطفی برغوثی، وزير اطلاع رسانی فلسطينی ها گفته است دولت با هر گونه حمله به غيرنظاميان مخالف است و تنها مقاومتی را قبول دارد که مطابق قوانين بين الملل پذيرفته شده است.