اصلاحات بزرگ و مهم در نظام حکومتی ایران، به جز برچیدن پادشاهی، با اصلاح قانون اساسی در سال 68 رخ داد. و آن، تا آنجا که به دموکراسی در نظام حکومتی ایران برمیگردد، گذر از دموکراسی پارلمانی به دموکراسی ریاستی در ایران است.
با اصلاح نظام حکومتی در سال 68 یک دگرگونی بنیادی در نظام حکومتی کشور پدید آمد. در «احساس خاتمی، واقعیتهای ایرانی» هم به آن پرداختهام. آنچه را نوشتهام میتوان به سادگی در جدول زیر نشان داد.
|
نظام حکومتی ایران |
||||
|
نظام کشورداری یا دولتی |
پادشاهی |
جمهوری |
||
|
نظام فرمانفرمایی |
خودکامه |
مشروطه |
پارلمانی |
ریاستی |
|
تاریخ |
تا 1285 |
1285-1357 |
1357-1368 |
پس از 1368 |
|
فرمانفرما |
شاه |
نخست وزیر |
نخست وزیر |
رییس جمهور |
|
زمان فرمانفرمایی |
نامحدود |
نامعلوم |
نامعلوم |
چهار سال |
|
همه عمری |
نامحدود |
نامحدود |
دو دوره |
|
|
دموکراسی ممکن |
- |
دموکراسی پارلمانی |
دموکراسی پارلمانی |
دموکراسی ریاستی |